Çift kavramalı şanzıman nasıl çalışır?
İçinde iki ayrı manuel şanzıman olduğunu düşünün: biri tek vitesleri (1, 3, 5, 7), diğeri çift vitesleri (2, 4, 6) ve geriyi taşır. Her birinin kendi kavraması vardır. Siz 3. viteste giderken 4. vites diğer milde hazır bekler; geçiş, bir kavramanın açılıp diğerinin kapanmasından ibarettir. Bu işi bir sürücü değil, mekatronik denen elektrohidrolik ünite yapar.
Bu yapı iki şeyi açıklar. Birincisi: şanzımanın yarısı arızalanırsa araç yalnız tek ya da yalnız çift viteslerle gitmeye devam edebilir. İkincisi: kavramanın kuru mu yağlı mı olduğu, şanzımanın karakterini ve zayıf noktasını belirler.
Tipler
| Kod | Parça kodu öneki | Yapı | Tork sınırı |
|---|---|---|---|
| DQ200 | 0AM, 0CW | 7 ileri, enine, kuru çift kavrama | 250 Nm (üretici eğitim belgesi) |
| DQ250 | 02E, 0D9 | 6 ileri, enine, yağlı çok diskli çift kavrama | 350 Nm (üretici eğitim belgesi) |
| DQ380 / DQ381 | 0DE / 0GC | 7 ileri, enine, yağlı | DQ380 için 420 Nm (ikincil kaynak) |
| DQ500 | 0BH, 0BT | 7 ileri, enine, yağlı | 600 Nm (ikincil kaynak) |
| DQ400e | 0DD | 6 ileri, yağlı, hibrit | Kaynakta yok |
| DL382 | 0CK, 0CL, 0CJ | 7 ileri, boyuna, yağlı (Audi S tronic) | Yaklaşık 400 Nm (tek ikincil kaynak) |
| DL501 | 0B5 | 7 ileri, boyuna, yağlı (Audi S tronic) | Kaynakta yok |
İlk iki satırdaki rakamlar üreticinin eğitim belgelerinden. Diğerleri ansiklopedi ve parça firması gibi ikincil kaynaklardandır; yaklaşık değer olarak okuyun.
Hangisi hangi araçta?
Kural tork ve yerleşimdir:
- DQ200: Küçük ve orta torklu, enine motorlu araçlar. Genel olarak 1.0, 1.2, 1.4 ve 1.5 TSI ile 1.6 TDI: Polo, Golf, Octavia, Fabia, Leon, Ibiza, A1, A3 ve bu motorlarla Passat.
- DQ250: Daha torklu, enine motorlar. 2.0 TDI ve 2.0 TSI'ın önceki nesilleri: Golf GTI ve GTD, Passat, Octavia RS, Superb.
- DQ381: Kaynaklara göre 2017'de tanıtıldı ve DQ250'nin yerini aldı; önden çekişli ve dört çeker sürümleri var.
- DQ500: Yüksek torklu enine motorlar. Kaynaklara göre 2009'da Transporter ile çıktı; Tiguan 4Motion, çift turbolu dizel Passat ve Superb, R modelleri.
- DQ400e: Şarj edilebilir hibritler (GTE, iV, e-Hybrid). Elektrik motoru şanzımanın içindedir; üç kavramalıdır.
- DL382 ve DL501: Boyuna motorlu Audi'ler: A4, A5, A6, Q5.
Bu liste genel durumu gösterir; model yılına, motora ve pazara göre istisnalar vardır.
Aracınızdaki tip nasıl öğrenilir?
- Şasi numarasından. Servis, üretici sisteminden aracın donanım listesini ve şanzıman kodunu okur. En kesin yol.
- Teşhis cihazından. Şanzıman kontrol ünitesinin kimlik bilgisinde parça numarası yazar; öneki (0AM, 02E, 0GC gibi) tipi gösterir.
- Bagajdaki ya da servis kitabındaki donanım etiketinden. Üç harfli şanzıman kodu yazar.
- Vites sayısından ve motordan (kabaca). 6 ileri DSG yağlı kavramalıdır. 7 ileri ise tek başına ayırt ettirmez: DQ200 de 7 ileridir, DQ381 de.
Kuru ve yağlı kavrama: pratikte fark
Kuru kavrama (DQ200) manuel şanzımandaki debriyaja benzer: diskler havada çalışır. Verimlidir, hafiftir. Zayıf yanı ısıdır: kavramayı yarım tutan her durum (yokuşta gazla bekleme, santim santim ilerleme) onu ısıtır ve soğutacak yağ yoktur.
Yağlı kavrama çok diskli pakettir ve şanzıman yağının içinde çalışır. Isıyı yağa verir, daha yüksek tork taşır. Karşılığında yağın durumu önem kazanır: üreticinin eğitim belgesine göre DQ250'de ilk dolum 7,2 litre, değişimde 6 litredir; yağ soğutucusu motorun soğutma devresine bağlıdır ve yağ ile filtre için 60.000 km değişim aralığı verilir.
DQ200'de ise aynı belgeye göre iki ayrı yağ devresi vardır: dişli tarafında 1,7 litre, mekatronikte 1,1 litre; ikisi de "ömürlük dolum" olarak tanımlanır. Bakım tarafının ayrıntısı kardeş sitemizde: DSG yağı ne zaman değişir?
DQ200 hakkında belgelenmiş olanlar
- Yapı: Mekatronikte fırçasız elektrik motorlu bir hidrolik pompa, 0,2 litrelik bir basınç akümülatörü ve sekiz selenoid valf bulunur. Pompa durursa basınç düşer ve kavramalar yay kuvvetiyle açılır; araç çekişsiz kalır.
- 2013 geri çağırması: Dünya genelinde yaklaşık 1,6 milyon araç. Sentetik yağ kullanıldığında şanzımanın güç beslemesinde elektriksel arıza oluşabiliyordu; çözüm mineral yağa geçişti.
- 2019 geri çağırması (Avustralya): 2009-2015 model 80.000'den fazla araç. Mekatronikteki basınç akümülatörü gövdesi çatlayabiliyor, hidrolik basınç ve çekiş kaybına yol açabiliyordu. ABD'de aynı konuda NHTSA'nın 19V-866 numaralı kaydı 2013-2015 Jetta Hybrid'i kapsar.
DQ250 için kaynaklarda 2009'da ABD'de iki geri çağırma geçer: istem dışı boşa geçme, sonradan bir sıcaklık sensörüne bağlanmıştır.
Atölyede sık gördüklerimiz
Aşağıdakiler için elimizde üretici belgesi ya da resmî kayıt yok; kendi gözlemimizdir.
- DQ200'de kalkışta titreme ve kavrama aşınması: DSG titreme.
- DQ200'de mekatronik basınç arızaları: mekatronik arızası belirtileri.
- Yağlı kavramalı tiplerde geciken yağ değişimine bağlı sert geçişler.
- Bütün tiplerde çift kütleli volant sesi: volant arızası.
DSG'yi uzun ömürlü kullanmak
- Yokuşta aracı gazla değil frenle tutun.
- Dur kalkta her boşlukta kıpırdamak yerine mesafe bırakıp tek seferde ilerleyin.
- Park ederken önce el freni, sonra P.
- Yağlı tiplerde yağ ve filtre bakımını geciktirmeyin.
- Şanzımanın tork sınırını aşan yazılımlardan uzak durun.

Sık sorulan sorular
DQ200 şanzıman hangi araçlarda var?
Genel olarak Volkswagen grubunun enine motorlu, küçük ve orta torklu araçlarında: 1.0-1.5 TSI ve 1.6 TDI motorlu Polo, Golf, Octavia, Fabia, Leon, A3 ve benzerleri. Kesin bilgi şasi numarasından okunur.
7 ileri DSG hep kuru kavramalı mı?
Hayır. DQ200 7 ileri ve kurudur; DQ381 ve DQ500 de 7 ileridir ama yağlı kavramalıdır.
Hangi DSG daha dayanıklı?
Tek cümlelik bir cevap doğru olmaz. Yağlı kavramalı tipler daha yüksek tork taşır; hangisinin daha uzun dayandığını kullanım ve bakım belirler.