Kısaca
- Titreme en çok 1. ve 2. viteste, kalkış anında ve dur kalk trafikte hissedilir.
- En sık sebep kavrama yüzeyidir; volant, eksik adaptasyon ve motor kulağı aynı hissi verebilir.
- Adaptasyon (temel ayar) yalnız mekanik sorun yoksa işe yarar.
01Belirtiler
- Kalkışta, debriyajı yarım bırakmış gibi sarsılarak ilerleme
- 1'den 2'ye ve 2'den 1'e geçerken titreme ya da tıkırtı
- Soğukken düzgün, şanzıman ısındıkça artan titreme (ya da tersi)
- Yokuş kalkışında ve geri viteste belirginleşen sarsıntı
- Bazen titremeyle birlikte hafif yanık kokusu
02Olası sebepler
En olası olandan başlayarak sıraladık; sıra aracın motoruna, yaşına ve kullanımına göre değişebilir.
- Sebep01
Kavrama yüzeyinin aşınması ya da ısıdan bozulması
Kuru kavramalı DQ200'de atölyede en sık gördüğümüz sebep budur. Yüzey camlaşınca ya da eşit aşınmayınca kavrama kayarak ve tutarak kavrar; siz bunu titreme olarak hissedersiniz. Yağlı kavramalı tiplerde aynı etkiyi eskimiş yağ ve yıpranmış diskler yapar.
Olasılık sırası 1/5 - Sebep02
Eksik ya da bozulmuş adaptasyon
Kontrol ünitesi kavramanın nerede kavradığını öğrenerek çalışır. Akü değişimi, yazılım işlemi ya da parça değişimi sonrası bu değerler yanlış kalırsa kavrama fazla sert ya da fazla yumuşak kapanır.
Olasılık sırası 2/5 - Sebep03
Çift kütleli volant
Volantın içindeki yaylar boşluk yaptıysa motorun titreşimi sönümlenmeden şanzımana geçer. Buna genellikle rölantide tıkırtı ve stop ederken sarsıntı eşlik eder.
Olasılık sırası 3/5 - Sebep04
Motor ve şanzıman kulakları
Yırtılmış bir kulak, sağlam kavramayı da titrek hissettirir. Vitese takarken ya da gaza basıp bırakırken motorun fazla oynaması ipucudur.
Olasılık sırası 4/5 - Sebep05
Motor kaynaklı tekleme
Düşük devirde tekleyen bir motor, kalkışta kavrama titremesiyle karıştırılır. Bobin, buji ya da enjektör sorunu varsa önce o çözülür.
Olasılık sırası 5/5
03Kuru ve yağlı kavramada titreme aynı şey değil
DQ200 (kuru kavrama): Kavrama diskleri havada çalışır, ısıyı yağa veremez. Yokuşta gazla tutmak, trafikte santim santim ilerlemek kavramayı hızla ısıtır. Titreme çoğunlukla ısınınca artar.
DQ250 ve diğer yağlı tipler: Kavramalar şanzıman yağının içindedir. Burada titreme şikâyetinde yağın durumu da hesaba katılır; üreticinin eğitim belgesi DQ250 için yağ ve filtre değişimini 60.000 km olarak verir. Yağ bakımının ayrıntısı bakım rehberimizde: DSG yağı ne zaman değişir?
04Nasıl teşhis edilir?
- Adım 1Şanzıman ve motor kontrol ünitelerinin arıza kayıtları okunur; tekleme kaydı varsa önce motor tarafına bakılır.
- Adım 2Canlı veriden iki kavramanın aşınma ve kurs (adaptasyon) değerleri okunur; sınıra yaklaşan kavrama burada belli olur.
- Adım 3Yol testinde veri kaydı alınır: titreme hangi viteste, hangi sıcaklıkta, hangi kavramada oluyor?
- Adım 4Araç liftte kulaklar ve volant boşluğu açısından kontrol edilir.
- Adım 5Değerler iyi, mekanik sağlamsa temel ayar yapılır ve tekrar yol testine çıkılır.
05Çözüm
Sorun yalnız ayardaysa temel ayar ve adaptasyon sürüşü yeter. Kavrama değerleri sınırdaysa ya da yüzey bozulmuşsa kavrama seti değişir; DQ200'de iş bittikten sonra temel ayar şarttır. Volant boşluk yaptıysa kavramayla birlikte değişmesi, şanzımanın ikinci kez indirilmesini önler.
"Önce reset atalım, olmazsa bakarız" yaklaşımı mekanik aşınmayı düzeltmez; titreme birkaç gün içinde geri gelir. Ayrıntısı: DSG resetleme ne zaman işe yarar?
Kendiniz yapabilecekleriniz
- Titremenin ne zaman olduğunu not edin: soğuk mu, sıcak mı, hangi viteste, yokuşta mı?
- Trafikte aracı gazla değil frenle tutun; dur kalkta mesafe bırakıp tek seferde ilerleyin.
- Yanık kokusu aldıysanız aracı dinlendirin.
Servise bırakılacak işler
- Kavrama değerlerinin okunması ve yol testi kaydı
- Temel ayar ve adaptasyon
- Kavrama seti, volant ya da kulak değişimi
06Sürmeye devam edilir mi?
Servise kadar sakin sürün
Titreme tek başına aracı yolda bırakmaz. Ama görmezden gelinen titreme kavramayı bitirir; sonunda araç kalkışta kayar, şanzıman kendini korumaya alır ve uyarı verir.
Yolda bırakır mı?
Titreme aşamasında genellikle hayır. Titremeye "şanzıman aşırı ısındı" uyarısı ya da çekiş kaybı eklendiyse durum değişir: güvenli bir yere çekin, aracı dinlendirin, devam etmeyin.
07Sık sorulan sorular
DSG titreme kendiliğinden geçer mi?
Geçmez. Hava serinleyince ya da araç dinlenince azalabilir, ama sebep yerinde durur. Kavrama yüzeyi bozulduysa zamanla artar.
Titreme için şanzıman yağı değiştirmek işe yarar mı?
Kuru kavramalı DQ200'de kavrama yağın içinde çalışmaz; yağ değişimi titremeyi gidermez. Yağlı kavramalı tiplerde eskimiş yağ titremeye katkı yapabilir, ama diskler yıprandıysa yağ tek başına çözmez.
Yazılım güncellemesi titremeyi çözer mi?
Kavrama mekanik olarak sağlamsa ve sorun kavrama noktasının yanlış öğrenilmesindeyse evet. Aşınmış kavramada yazılım yalnız belirtiyi bir süre yumuşatır.