Kısaca
- Vuruntu en çok 2'den 1'e inerken ve dur kalkta 1-2 arasında hissedilir.
- Sebep çoğu zaman tek parça değildir: adaptasyon, kavrama, kulak ve volant birbirini etkiler.
- Geçişte metalik ses ya da uyarı ışığı varsa beklemeyin.
01Belirtiler
- Yavaşlarken, duracağınıza yakın öne doğru bir çekme ya da darbe
- Kalkıştan hemen sonra 1'den 2'ye geçişte sarsıntı
- Gaz kesip tekrar basınca gecikmeli ve sert tepki
- Geri vitese alınca "tak" sesi
- Manuel modda da tekrarlayan sert geçişler
02Olası sebepler
En olası olandan başlayarak sıraladık; sıra aracın motoruna, yaşına ve kullanımına göre değişebilir.
- Sebep01
Kavrama kavrama noktasının yanlış öğrenilmesi
Adaptasyon değerleri kaydıysa kontrol ünitesi kavramayı erken ya da geç kapatır. Akü değişimi ya da uzun süre akü bağlantısının kesik kalması sonrasında sık görürüz.
Olasılık sırası 1/6 - Sebep02
Aşınmış kavrama
Aşınmış kavrama daha uzun kurs ister. Ünite bunu telafi etmeye çalışır; sınıra gelince geçişler sertleşir.
Olasılık sırası 2/6 - Sebep03
Motor ve şanzıman kulakları
Yumuşamış ya da yırtılmış kulak, normal bir geçişi darbe gibi hissettirir. Özellikle alt kulak (salıncak tipi) vites geçişlerinde motoru öne arkaya oynatır.
Olasılık sırası 3/6 - Sebep04
Çift kütleli volant boşluğu
Volanttaki boşluk, yük değişiminde tıkırtı ve darbe olarak duyulur.
Olasılık sırası 4/6 - Sebep05
Mekatronik basınç ve valf sorunları
Basınç geç oluşuyorsa ya da bir valf ağır çalışıyorsa vites çatalı geç hareket eder, kavrama sert kapanır.
Olasılık sırası 5/6 - Sebep06
Yazılım sürümü
Bazı şanzıman kontrol ünitesi sürümlerinde geçiş karakteri üretici güncellemesiyle değişir. Mekanik sağlamsa güncelleme ve temel ayar şikâyeti giderebilir.
Olasılık sırası 6/6
03Nasıl teşhis edilir?
- Adım 1Şikâyet yol testinde tekrar ettirilir; hangi geçişte, hangi sıcaklıkta olduğu kaydedilir.
- Adım 2Kavrama adaptasyon ve aşınma değerleri okunur.
- Adım 3Liftte kulaklar levyeyle, volant boşluğu elle ve gözle kontrol edilir.
- Adım 4Şanzıman kontrol ünitesinin yazılım sürümü ve arıza kayıtları incelenir.
- Adım 5Mekanik sağlamsa temel ayar yapılır, adaptasyon sürüşüyle sonuç doğrulanır.
04Çözüm
Sıra önemlidir: önce mekanik (kulak, volant, kavrama) sağlam mı diye bakılır, sonra ayar ve yazılım yapılır. Yırtık kulakla yapılan temel ayar şikâyeti gidermez. Kavrama sınırdaysa değişim sonrası temel ayar ve adaptasyon sürüşü gerekir.
Kendiniz yapabilecekleriniz
- Vuruntunun hangi geçişte ve aracın sıcak ya da soğuk olmasına göre nasıl değiştiğini not edin.
- Akü yakın zamanda değiştiyse ya da söküldüyse servise söyleyin.
Servise bırakılacak işler
- Yol testi ve canlı veri kaydı
- Kulak, volant ve kavrama kontrolü
- Yazılım güncellemesi ve temel ayar
05Sürmeye devam edilir mi?
Servise kadar sakin sürün
Vuruntu tek başına acil durum değildir. Ancak darbe sertleşiyor, metalik ses geliyor ya da şanzıman uyarısı çıkıyorsa beklemek masrafı büyütür: kavramanın yükü volanta, volantın yükü şanzıman miline biner.
06Sık sorulan sorular
Vuruntu yalnız soğukken oluyor, normal mi?
İlk birkaç geçişte hafif sertlik görülebilir. Belirgin darbe ya da ses normal değildir; kavrama noktası ve kulaklar kontrol edilmeli.
S modunda vuruntu azalıyor, neden?
S modunda geçiş devirleri ve kavrama kapanma hızı değişir. Belirtinin azalması sorunun olmadığını göstermez, yalnız farklı koşulda ortaya çıktığını gösterir.
Temel ayar yaptırdım, bir hafta sonra geri geldi. Neden?
Büyük olasılıkla altta mekanik bir sebep var. Ayar, aşınmış kavramanın ya da boşluklu volantın yerini tutmaz.