Kısaca
- Belirti: yüksek viteste gaza basınca devir fırlar, hız artmaz.
- Sebep çoğunlukla aşınmış disk; yağ bulaşması ve baskı zayıflaması da aynı sonucu verir.
- Kaçıran debriyajla devam etmek volantı ısıtır ve masrafı büyütür.
01Belirtiler
- 4. ya da 5. viteste gaza yüklenince devrin hızdan bağımsız yükselmesi
- Yokuşta ve yüklüyken çekişin düşmesi
- Keskin, yanık balata kokusu
- Debriyaj pedalının en üstte, son anda kavraması
- Kalkışta titreme (yağlanmış ya da ısınmış disk)
02Olası sebepler
En olası olandan başlayarak sıraladık; sıra aracın motoruna, yaşına ve kullanımına göre değişebilir.
- Sebep01
Debriyaj diskinin aşınması
Disk üzerindeki sürtünme malzemesi biter, baskı yeterince sıkıştıramaz. Normal bir yıpranmadır; kullanım tarzı ömrü belirler.
Olasılık sırası 1/5 - Sebep02
Diske yağ bulaşması
Arka krank keçesi ya da şanzıman giriş keçesi kaçırıyorsa yağ diske ulaşır. Disk yeni olsa bile kayar. Bu durumda keçe değişmeden debriyaj değiştirmek boşa gider.
Olasılık sırası 2/5 - Sebep03
Baskı balatanın zayıflaması
Isı görmüş baskının yayı gevşer. Disk kalın olsa bile sıkıştırma kuvveti düşer.
Olasılık sırası 3/5 - Sebep04
Hidrolik ya da ayar sorunu
Pedal tam geri gelmiyorsa ya da hidrolik merkez basıncı bırakmıyorsa debriyaj sürekli yarım basılı gibi çalışır.
Olasılık sırası 4/5 - Sebep05
Artan motor torku
Yazılımla tork artırılmış araçta standart debriyaj yetmeyebilir.
Olasılık sırası 5/5
03Basit kontrol
Boş ve güvenli bir yolda, motor sıcakken, yüksek bir viteste (4 ya da 5) düşük devirden gaza tam basın. Sağlam debriyajda devir ve hız birlikte, ağır ağır yükselir. Kaçıran debriyajda devir önce fırlar, hız sonra gelir.
El frenini çekip yüksek viteste kalkmaya çalışma yöntemini önermiyoruz; zaten zayıf olan debriyajı ve volantı gereksiz yere ısıtır.
04Nasıl teşhis edilir?
- Adım 1Yol testinde kaçırma yük altında doğrulanır.
- Adım 2Pedal boşluğu, kavrama noktası ve hidrolik sistem kontrol edilir.
- Adım 3Şanzıman ile motor arasından yağ sızıntısı olup olmadığına bakılır.
- Adım 4Şanzıman indirildiğinde disk kalınlığı, baskı yüzeyi, volant yüzeyi ve keçeler değerlendirilir.
05Çözüm
Aşınmış debriyajda set olarak disk, baskı ve bilya değişir. Volant yüzeyi ısıdan bozulduysa ya da çift kütleli volant boşluk yaptıysa birlikte değişmesi gerekir. Yağ bulaşması varsa kaçıran keçe aynı işte yenilenir.
Debriyajın ne kadar dayandığı ve ömrünü neyin uzattığı bakım rehberimizde: Debriyaj seti ne zaman değişir?
Kendiniz yapabilecekleriniz
- Yukarıdaki basit yol kontrolü
- Pedalın kavrama noktasının zamanla yukarı çıkıp çıkmadığını izlemek
- Ayağı debriyaj pedalında dinlendirmemek
Servise bırakılacak işler
- Hidrolik ve pedal kontrolü
- Debriyaj seti, gerekiyorsa volant ve keçe değişimi
- Değişim sonrası yol testi
06Sürmeye devam edilir mi?
Servise kadar sakin sürün
Hafif kaçırmada araç kullanılabilir, ama her kaçırma diski ve volantı ısıtır. Koku başladıysa aracı dinlendirin.
Yolda bırakır mı?
Evet. Disk tamamen bittiğinde ya da aşırı ısındığında araç vitesteyken yürümez. Bu genellikle bir yokuşta ya da yüklüyken olur.
Yakıtı etkiler mi?
Etkiler. Motorun ürettiği gücün bir kısmı ısıya dönüştüğü için aynı hız için daha fazla gaz gerekir.
07Sık sorulan sorular
Debriyaj kaçırması sesi nasıl olur?
Kaçırmanın kendine özgü bir sesi yoktur; devrin boşa yükselmesiyle fark edilir. Pedala basınca gelen cızırtı ya da hırıltı bilyayı, rölantideki tıkırtı volantı düşündürür.
Yeni debriyaj takıldı, yine kaçırıyor. Neden?
En sık sebep diske yağ bulaşması ya da değişmeyen, yüzeyi bozuk volanttır. Yanlış parça ya da hidrolik sorun da olabilir.
Otomatik araçta debriyaj kaçırması olur mu?
Çift kavramalı (DSG) araçlarda kavrama kayması olur ve benzer hissettirir: devir yükselir, araç geç hızlanır. Şanzıman bunu fark edip uyarı verebilir.