Kısaca
- Enjektör ya az püskürtür (tıkalı), ya fazla püskürtür (sızdırır), ya da hiç açmaz (elektriksel).
- Tek silindirde tekleme varsa önce bobin ve buji dışlanır, sonra enjektöre bakılır.
- Dizelde düzeltme değerleri, benzinlide tekleme sayaçları ve yakıt düzeltmeleri yol gösterir.
01Belirtiler
- Rölantide ritmik sarsıntı, tek silindirde tekleme
- Sabah zor ya da uzun marşla çalışma
- Egzozdan siyah duman (fazla yakıt) ya da beyaz-gri duman (yanmamış yakıt)
- Yakıt tüketiminde artış, egzozda çiğ yakıt kokusu
- Yağ seviyesinin yükselmesi ve yağın yakıt kokması
- Dizelde sertleşen motor sesi (tıkırtı), güç kaybı
02Olası sebepler
En olası olandan başlayarak sıraladık; sıra aracın motoruna, yaşına ve kullanımına göre değişebilir.
- Sebep01
Kirlenme ve tıkanma
Yakıttaki tortu ve yanma artıkları enjektör ucundaki delikleri daraltır. Püskürtme biçimi bozulur, yakıt sis yerine damla olarak gelir.
Olasılık sırası 1/5 - Sebep02
Sızdırma (damlatma)
Kapanması gerekirken tam kapanmayan enjektör silindire yakıt bırakır. Sabah zor çalışma, ilk anda duman ve yakıtla sulanan yağ bunun işaretidir.
Olasılık sırası 2/5 - Sebep03
Elektriksel arıza
Bobin sargısı ya da piezo eleman arızalanır, enjektör hiç açmaz ya da düzensiz açar. Genellikle doğrudan arıza kaydı bırakır.
Olasılık sırası 3/5 - Sebep04
Yakıt kalitesi ve su
Kirli ya da sulu yakıt özellikle dizel enjektörleri ve yüksek basınç pompasını aşındırır. Yakıt filtresinin zamanında değişmemesi riski artırır.
Olasılık sırası 4/5 - Sebep05
Conta ve yuva kaçağı
Enjektör dibindeki bakır pul ya da conta kaçırırsa yanma gazı dışarı sızar; dizelde enjektör çevresinde siyah, katran gibi birikinti oluşur.
Olasılık sırası 5/5
03Benzinli ve dizelde fark
Benzinli (direkt enjeksiyon): Enjektör yanma odasına yüksek basınçla püskürtür. Tıkanma teklemeye, sızdırma zengin karışıma ve bujilerin islenmesine yol açar. Motor kontrol ünitesi sorunu yakıt düzeltme değerleriyle telafi etmeye çalışır.
Dizel (common rail): Kontrol ünitesi her silindirin katkısını ölçer ve enjektör miktarını ona göre düzeltir. Düzeltme değeri sınıra dayanan silindir, sorunlu enjektörü gösterir. Geri dönüş (sızıntı) miktarı testi de dizelde temel ölçümdür.
Enjektör arızası motor ışığı yakar mı?
Çoğu zaman evet: tekleme, karışım ya da enjektör devresi kaydıyla. Ama hafif sızdıran bir enjektör uzun süre lamba yakmadan tüketimi artırabilir.
04Nasıl teşhis edilir?
- Adım 1Arıza kayıtları, tekleme sayaçları ve yakıt düzeltme değerleri okunur.
- Adım 2Benzinlide bobin ve buji yer değiştirilerek tekleme enjektöre daraltılır.
- Adım 3Dizelde silindir bazında miktar düzeltme değerleri ve rölanti düzgünlüğü izlenir; geri dönüş miktarı ölçülür.
- Adım 4Yakıt basıncının kontak kapandıktan sonra ne kadar tutulduğuna bakılır (sızdırma).
- Adım 5Gerekirse enjektörler sökülüp tezgâhta debi ve sızdırmazlık açısından test edilir.
05Çözüm
Kirlenme erken aşamadaysa enjektörler tezgâhta temizlenip test edilir. Sızdıran ya da elektriksel olarak arızalı enjektör değişir. Yeni enjektör takıldığında birçok motorda enjektör kodu kontrol ünitesine işlenir; bu yapılmazsa motor düzgün çalışmaz. Conta ve pullar her sökümde yenilenir.
Yağ yakıtla sulandıysa enjektör işinden sonra yağ ve filtre değişir.
Kendiniz yapabilecekleriniz
- Yakıtı güvendiğiniz istasyondan almak
- Yağ seviyesi yükseldiyse ve yağ yakıt kokuyorsa aracı kullanmamak
- Belirtinin soğukta mı sıcakta mı olduğunu not etmek
Servise bırakılacak işler
- Düzeltme değerleri ve geri dönüş testi
- Tezgâh testi ve temizlik
- Enjektör değişimi ve kodlama
06Sürmeye devam edilir mi?
Servise kadar sakin sürün
Tekleyen silindirle uzun süre sürmek katalizörü ve partikül filtresini yanmamış yakıtla doldurur. Sızdıran enjektör yağı sulandırır; incelen yağ yatakları koruyamaz. Dizelde sürekli fazla yakıt püskürten enjektör pistona zarar verebilir.
Yolda bırakır mı?
Elektriksel olarak tamamen kapanan ya da açık kalan enjektörle motor çalışmayabilir. Belirti artıyorsa beklemeyin.
07Sık sorulan sorular
Enjektör temizleme katkıları işe yarar mı?
Hafif kirlenmede koruyucu olarak faydası olabilir. Sızdıran ya da elektriksel arızalı enjektörü düzeltmez.
Tek enjektör mü değişir, takım mı?
Arızalı olan değişir. Diğerlerinin değerleri de sınıra yakınsa birlikte değişim konuşulur; karar ölçüme göre verilir.
Enjektör arızası nasıl giderilir?
Önce hangi enjektörün ne tür arıza verdiği ölçülür. Kirlenmede temizlik, sızdırma ve elektriksel arızada değişim yapılır.