Kısaca
- En sık sebep gaz eksikliğidir; gaz eksildiyse kaçak vardır.
- Basınç düşükse sistem kompresörü kendini korumak için hiç çalıştırmaz.
- Dururken soğutmuyor, yolda soğutuyorsa kondenser fanına bakılır.
01Belirtiler
- Üflenen havanın ılık ya da dış hava sıcaklığında olması
- Klimanın bir süre soğutup sonra ılımaya başlaması
- Yalnız araç yürürken soğutması, dururken ılıması
- Bir taraftan soğuk, diğer taraftan sıcak üflemesi
- Klima açılınca motor devrinde hiçbir değişiklik olmaması (kompresör devreye girmiyor)
- Kaputun altından tıslama ya da kompresörden ses
02Olası sebepler
En olası olandan başlayarak sıraladık; sıra aracın motoruna, yaşına ve kullanımına göre değişebilir.
- Sebep01
Gaz eksikliği (kaçak)
Kondenser taş darbesiyle delinir, hortum bağlantılarındaki o-ringler sertleşir, kompresör mil keçesi sızdırır, evaporatör korozyona uğrar. Gaz azaldıkça soğutma düşer; basınç sınırın altına inince kompresör devre dışı kalır.
Olasılık sırası 1/6 - Sebep02
Kompresör ve kumanda valfi
Değişken kapasiteli kompresörlerde kumanda valfi takılırsa kompresör döner ama basınç üretmez. Ayrıntı: klima kompresörü arızası.
Olasılık sırası 2/6 - Sebep03
Kondenser fanı ve kondenserin tıkanması
Fan çalışmazsa ya da kondenser petekleri toz ve sinekle kapanırsa gaz yoğuşamaz; basınç yükselir ve sistem kendini kapatır. Dururken soğutmama tipiktir.
Olasılık sırası 3/6 - Sebep04
Basınç sensörü ve elektrik
Arızalı basınç sensörü, sigorta, röle ya da tesisat kompresörün çalışmasına izin vermez.
Olasılık sırası 4/6 - Sebep05
Klape motorları
Sıcak-soğuk karışım klapesi sıcak tarafta takılırsa klima soğutur ama araca ılık hava gelir. Çift bölgeli klimada bir tarafın sıcak üflemesi bunu düşündürür.
Olasılık sırası 5/6 - Sebep06
Tıkalı polen filtresi ve evaporatör
Hava akışı düşer; soğutma yetersiz hissedilir, evaporatör buz tutabilir.
Olasılık sırası 6/6
03Nasıl teşhis edilir?
- Adım 1Klima kontrol ünitesinin arıza kayıtları okunur; kompresörün neden devreye girmediği çoğu zaman burada yazar.
- Adım 2Canlı veriden gaz basıncı, dış sıcaklık, evaporatör sıcaklığı ve kompresör kumanda değeri izlenir.
- Adım 3Manometreyle alçak ve yüksek basınç ölçülür.
- Adım 4Sistem boşaltılıp vakuma alınır; vakumu tutup tutmadığına bakılır. Kaçak şüphesinde iz boyası ya da azotla basınç testi yapılır.
- Adım 5Kondenser fanı aktüatör testiyle çalıştırılır; kondenser petekleri kontrol edilir.
- Adım 6Klape motorlarının hareketi ve temel ayarı kontrol edilir.
04Çözüm
Kaçak bulunur ve kaçıran parça (kondenser, hortum, o-ring, valf) değişir. Sistem vakuma alınır, üreticinin belirttiği miktarda ve tipte gaz ile kompresör yağı doldurulur. Araçtaki gaz tipi motor bölümündeki etikette yazar; farklı gaz tipleri karıştırılmaz. Klape arızasında motor değişir ve temel ayarı yapılır.
"Bir gaz basalım, bakarız" yaklaşımı kaçağı gidermez; fazla doldurulan gaz da eksik gaz kadar soğutmayı bozar.
Kendiniz yapabilecekleriniz
- Polen filtresinin durumuna bakmak
- Radyatör önündeki kondenser peteğinde yaprak, poşet, yoğun sinek birikimi var mı diye bakmak
- Klimanın dururken mi, yolda mı soğutmadığını not etmek
Servise bırakılacak işler
- Basınç ölçümü, vakum ve kaçak testi
- Kaçak onarımı, gaz ve yağ dolumu
- Fan, sensör ve klape işleri
05Sürmeye devam edilir mi?
Sürülür, randevu alın
Soğutmayan klima aracı kullanmaya engel değildir. İki istisna var: kompresörden sürtünme ya da hırıltı sesi geliyorsa klimayı açmayın, çünkü kilitlenen kompresör kayışı koparabilir. Kışın buğu çözme de klimaya bağlıdır; buğulu camla sürülmez.
06Sık sorulan sorular
Klima gazı ne sıklıkla doldurulur?
Sağlam sistemde yıllarca gerekmez. Her yaz gaz gerekiyorsa kaçak vardır ve bulunmalıdır.
Klima soğutmuyor, sadece fan çalışıyor. İlk neye bakılır?
Kompresörün devreye girip girmediğine ve gaz basıncına. Kompresör çalışmıyorsa sebep çoğunlukla düşük basınçtır.
Kaçak durdurucu katkılar kullanılır mı?
Önermiyoruz. Bu katkılar genleşme valfini ve kompresörü tıkayabilir; dolum cihazlarına da zarar verir.