Kısaca
- Soğutmamanın sebebi çoğu zaman kompresör değil, gaz eksikliğidir; önce o dışlanır.
- Değişken kapasiteli kompresörlerde en sık arıza kumanda valfidir.
- Dağılan kompresör sisteme metal talaşı yayar; yalnız kompresörü değiştirmek yetmez.
01Belirtiler
- Klima açılınca kaputun altından hırıltı, uğultu ya da takırtı
- Kompresör dönüyor ama hava soğumuyor
- Klimanın ara ara soğutup kesmesi
- Kayış tarafından cızırtı, kayışın yanık kokusu
- Kompresör gövdesinde yağlı ıslaklık
- Klima açıkken motorun aşırı zorlanması, rölantinin düşmesi
02Olası sebepler
En olası olandan başlayarak sıraladık; sıra aracın motoruna, yaşına ve kullanımına göre değişebilir.
- Sebep01
Kumanda (kapasite) valfi
Yeni nesil kompresörler sürekli döner; ne kadar gaz basacağını elektrikli bir valf belirler. Valf takılınca kompresör döner ama basınç oluşmaz.
Olasılık sırası 1/6 - Sebep02
Kasnak ve kavrama
Manyetik kavramalı tiplerde kavrama aşınır ya da bobini arızalanır; kompresör devreye girmez. Sürekli dönen tiplerde kasnaktaki emniyet elemanı, kompresör sıkıştığında koparak kayışı korur.
Olasılık sırası 2/6 - Sebep03
Yağsız kalma
Kompresör yağı gazla birlikte dolaşır. Gaz kaçtıysa yağ da azalmıştır; yağsız kalan kompresör içten aşınır.
Olasılık sırası 3/6 - Sebep04
İç mekanik aşınma
Pistonlar, plaka ve yataklar aşınır. Ses ve metal talaşı başlar; talaş bütün sisteme yayılır.
Olasılık sırası 4/6 - Sebep05
Mil keçesi kaçağı
Kompresör milinden gaz ve yağ sızar. Uzun süre klima kullanılmayan araçlarda keçe kurur.
Olasılık sırası 5/6 - Sebep06
Kompresör dışı sebepler
Düşük gaz, arızalı basınç sensörü, kondenser fanı ya da elektrik. Kompresör sağlam, çalışma şartı yok.
Olasılık sırası 6/6
03Nasıl teşhis edilir?
- Adım 1Arıza kayıtları ve kompresör kumanda değeri canlı veriden okunur.
- Adım 2Manometreyle alçak ve yüksek basınç ölçülür; kompresörün basınç farkı oluşturup oluşturmadığına bakılır.
- Adım 3Klima açık ve kapalıyken ses dinlenir; kaynağın kompresör mü, kayış gergisi mi olduğu ayrılır.
- Adım 4Kasnak, kavrama ve kumanda valfi kontrol edilir.
- Adım 5Boşaltılan gaz ve yağ metal talaşı açısından incelenir.
04Çözüm
Sorun kumanda valfi ya da kavramadaysa ve kompresörün içi sağlamsa yalnız o parça değişir. İç hasarda kompresör değişir. Sistemde talaş varsa hatlar yıkanır, kurutucu filtre ve genleşme valfi yenilenir, kondenser gerekiyorsa değişir; bunlar yapılmazsa yeni kompresör de kısa sürede aynı talaşla bozulur. Ardından doğru miktarda yağ ve gaz doldurulur.
Kendiniz yapabilecekleriniz
- Sesin klimayı açıp kapatınca değişip değişmediğini dinlemek
- Kışın da arada bir klimayı çalıştırmak; keçeler yağlı kalır
- Ses varsa klimayı kapalı tutmak
Servise bırakılacak işler
- Basınç ölçümü ve ses kaynağının ayrılması
- Valf, kavrama ya da kompresör değişimi
- Sistem yıkama, kurutucu değişimi, dolum
05Sürmeye devam edilir mi?
Servise kadar sakin sürünSes varsa klimayı kapatın
Kompresör arızası aracın yürümesini doğrudan etkilemez. Risk kayıştır: kompresör kilitlenirse kayış kopar ya da yanar. Aynı kayış alternatörü, bazı motorlarda su pompasını da çevirir.
Motora zarar verir mi?
Doğrudan hayır. Kayışı koparırsa dolaylı olarak evet: şarj kesilir, pompa kayıştan tahrik alıyorsa motor hararet yapar.
06Sık sorulan sorular
Kompresör tamir edilir mi?
Valf, kavrama ve keçe gibi parçalar değişebilir. İç aşınmada tamir çoğu zaman uzun ömürlü olmaz; değişim önerilir.
Klima kompresörü neden bozulur?
En sık sebep gaz ve yağ eksikliğiyle çalıştırılmasıdır. Kaçağı gidermeden gaz basmak kompresörü yağsız bırakır.
Klimayı hiç kullanmamak kompresörü korur mu?
Hayır. Uzun süre çalışmayan sistemde keçeler kurur ve gaz kaçar. Kışın da kısa sürelerle çalıştırmak faydalıdır.