Kısaca
- Kalorifer birden soğuduysa ilk iş su seviyesine bakmaktır (soğuk motorda).
- Motor geç ısınıyor ve kalorifer ılıksa termostat açık kalmıştır.
- Bir taraf sıcak, bir taraf soğuksa petek kısmen tıkalı ya da klape arızalıdır.
01Belirtiler
- Motor ısındığı hâlde soğuk ya da ılık hava
- Rölantide soğuk, gaz verince ısınan kalorifer
- Sürücü tarafı sıcak, yolcu tarafı soğuk (ya da tersi)
- Hararet göstergesinin normalin altında kalması
- Torpidonun arkasından su şırıltısı
- Ön camda yağlı buğu, tatlımsı koku, ıslak halı
02Olası sebepler
En olası olandan başlayarak sıraladık; sıra aracın motoruna, yaşına ve kullanımına göre değişebilir.
- Sebep01
Düşük soğutma suyu ve sistemde hava
Kalorifer peteği devrenin yüksek noktalarındandır; su azalınca önce orası boşalır. Rölantide soğuk, devirde sıcak üfleme ve şırıltı sesi tipiktir. Su neden azaldı sorusu ayrıca cevaplanmalıdır.
Olasılık sırası 1/6 - Sebep02
Açık kalan termostat
Motor çalışma sıcaklığına ulaşamaz; su ılık olduğu için kalorifer de ılık üfler. Yolda giderken göstergenin düşmesi ipucudur.
Olasılık sırası 2/6 - Sebep03
Tıkalı kalorifer peteği
Tortu, kireç ya da kaçak tıkayıcı katkılar peteğin ince kanallarını daraltır. Giriş hortumu sıcak, çıkış hortumu ılıktır.
Olasılık sırası 3/6 - Sebep04
Klape motoru
Sıcak-soğuk karışım klapesi soğuk tarafta takılır. Su sıcaktır, petek sıcaktır, ama hava petekten geçmez.
Olasılık sırası 4/6 - Sebep05
Su pompası ya da yardımcı pompa
Dolaşım zayıfsa peteğe yeterli sıcak su gitmez.
Olasılık sırası 5/6 - Sebep06
Silindir kapak contası
Sisteme giren yanma gazı petekte hava cebi oluşturur; kalorifer aralıklı ısıtır. Buna su eksilmesi eşlik eder.
Olasılık sırası 6/6
03Kalorifer ısıtmıyor ve hararet yükseliyor
Bu ikisi birlikteyse durum ciddidir. Su o kadar azalmıştır ki ne peteğe ne de sıcaklık sensörüne düzgün ulaşıyordur. Göstergenin dalgalanması ya da birden yükselmesi beklenir. Güvenli yerde durun, motoru kapatın, soğumasını bekleyin. Devamı: hararet.
04Nasıl teşhis edilir?
- Adım 1Soğuk motorda su seviyesi kontrol edilir.
- Adım 2Motorun ısınma eğrisi canlı veriden izlenir; termostatın kapalı tutup tutmadığına bakılır.
- Adım 3Kalorifer peteğinin giriş ve çıkış hortumu sıcaklıkları karşılaştırılır.
- Adım 4Klape motorlarının konumu canlı veriden ve aktüatör testiyle kontrol edilir.
- Adım 5Su eksiliyorsa basınç testi ve gerekirse yanma gazı testi yapılır.
05Çözüm
Su eksikse kaçağın sebebi bulunur, sistem doldurulur ve havası alınır. Açık kalan termostat değişir. Tıkalı petek ters yönde yıkanarak açılabilir; açılmazsa değişir ki birçok araçta torpidonun sökülmesini gerektiren uzun bir iştir. Klape motoru değişir ve temel ayarı yapılır.
Kendiniz yapabilecekleriniz
- Soğuk motorda genleşme kabındaki seviyeye bakmak
- Hararet göstergesinin normal yerine gelip gelmediğini izlemek
- Sıcaklık ayarını ve üfleme yönünü değiştirerek tepki olup olmadığına bakmak
Servise bırakılacak işler
- Isınma eğrisi ve hortum sıcaklığı ölçümü
- Dolum, hava alma, termostat değişimi
- Petek yıkama ya da değişimi, klape motoru
06Sürmeye devam edilir mi?
Servise kadar sakin sürünSu seviyesine bakın
Sebep termostat ya da klapeyse araç güvenle kullanılır. Sebep su eksikliğiyse kalorifer yalnız ilk habercidir; arkasından hararet gelir. Kışın buğu çözemeyen araçla sürmek de bir güvenlik sorunudur.
07Sık sorulan sorular
Kalorifer rölantide soğuk, yolda sıcak. Neden?
Büyük olasılıkla su seviyesi düşük ya da sistemde hava var. Devir artınca pompa suyu peteğe kadar itebiliyor.
Kalorifer peteği arızası nasıl anlaşılır?
Tıkanmada bir taraf soğuk kalır; kaçakta ön cam yağlı buğulanır, tatlımsı koku ve ıslak halı olur.
Dizel araç neden geç ısıtıyor?
Dizel motor az ısı üretir ve geç ısınır; bu normaldir. Birçok dizelde bu yüzden ek elektrikli ısıtıcı bulunur. Motor hiç ısınamıyorsa termostata bakılır.