Kısaca
- Kırmızı akü lambası akünün değil, şarjın uyarısıdır.
- Şarj kesildiğinde araç bir süre gider, sonra elektronik sistemler sırayla kapanır.
- Alternatörü çeviren kayış koptuysa bazı motorlarda su pompası da durur.
01Belirtiler
- Gösterge panelinde kırmızı akü lambası
- Farların ve iç aydınlatmanın devirle parlayıp sönmesi
- Kayış tarafından uğultu, cızırtı ya da gıcırtı
- Birden fazla uyarı lambasının sırayla yanması, direksiyonun ağırlaşması
- Yeni akünün kısa sürede bitmesi
- Yanık lastik ya da elektrik kokusu
02Olası sebepler
En olası olandan başlayarak sıraladık; sıra aracın motoruna, yaşına ve kullanımına göre değişebilir.
- Sebep01
Voltaj regülatörü (konjektör) ve kömürler
Regülatör çıkış voltajını ayarlar; kömürler rotora akım taşır. Kömür bittiğinde ya da regülatör arızalandığında şarj kesilir ya da voltaj kontrolsüz yükselir.
Olasılık sırası 1/6 - Sebep02
Kayış ve gergi
Gevşek, yağlanmış ya da çatlamış kayış kasnakta kayar; alternatör yeterince dönmez. Kayış koparsa şarj tamamen kesilir.
Olasılık sırası 2/6 - Sebep03
Serbest kasnak
Birçok alternatörde tek yönlü serbest kasnak vardır. Kilitlenirse kayış titrer ve ses yapar; boşa dönerse alternatör dönmez.
Olasılık sırası 3/6 - Sebep04
Rulmanlar
Yorulan rulman uğuldar; ilerlerse rotor statora sürter.
Olasılık sırası 4/6 - Sebep05
Diyotlar ve sargılar
Arızalı diyot şarjı düşürür ve kontak kapalıyken aküyü boşaltabilir.
Olasılık sırası 5/6 - Sebep06
Bağlantılar ve kumanda hattı
Alternatörün artı kablosu, şase bağlantısı ya da kontrol ünitesiyle haberleştiği hat sorunluysa sağlam alternatör şarj etmez.
Olasılık sırası 6/6
03Sık sorulanlar
Aküyü boşaltır mı?
Evet, iki yoldan. Şarj etmediği için akü yolda boşalır; arızalı diyot varsa park hâlinde de akım çeker.
Rölantiyi etkiler mi?
Alternatör yük altındayken motoru bir miktar frenler; kontrol ünitesi rölantiyi buna göre ayarlar. Arızalı alternatör ya da düşük voltaj rölantiyi dalgalandırabilir.
04Nasıl teşhis edilir?
- Adım 1Motor çalışırken akü kutuplarında şarj voltajı ölçülür; farlar, rezistans ve fan açılarak yük altında tekrar ölçülür ve üretici değerleriyle karşılaştırılır.
- Adım 2Pens ampermetreyle alternatör çıkış akımı ölçülür.
- Adım 3Kayış, gergi ve serbest kasnak gözle ve elle kontrol edilir; ses dinlenir.
- Adım 4Alternatör ile akü arasındaki kablolarda voltaj düşümü ölçülür.
- Adım 5Teşhis cihazından alternatör yük sinyali ve enerji yönetimi kayıtları okunur.
05Çözüm
Arıza regülatör, kömür ya da kasnaktaysa ve gövde sağlamsa bu parçalar değişir. Sargı, diyot ve rulman arızalarında alternatör revizyon edilir ya da değişir. Kayış ve gergi yıprandıysa aynı işte yenilenir. Şarj sistemi onarıldıktan sonra akü test edilir; derin boşalan akü zarar görmüş olabilir.
Kendiniz yapabilecekleriniz
- Akü lambası yanınca klimayı, rezistansı, koltuk ısıtmayı kapatmak
- Kaputu açıp kayışın yerinde olup olmadığına bakmak (motor kapalıyken)
- Hararet göstergesini izlemek
Servise bırakılacak işler
- Şarj voltajı ve akımı ölçümü
- Kayış, gergi ve kasnak kontrolü
- Regülatör değişimi, alternatör revizyonu ya da değişimi
06Sürmeye devam edilir mi?
Durun, çektirinAkü lambası yanıyorsa uzağa gitmeyin
Şarjsız araç, akünün durumuna ve tüketime göre bir süre gider; bu süre önceden bilinemez. Akü zayıfladıkça önce konfor sistemleri, sonra direksiyon desteği, en son motor yönetimi kapanır.
Yolda bırakır mı?
Evet. Akü lambası yandıysa hedefiniz en yakın güvenli noktadır, varış yeriniz değil.
07Sık sorulan sorular
Akü lambası yanıyor ama şarj ediyor, olabilir mi?
Evet. Lamba, alternatörün uyarı ya da haberleşme hattındaki bir sorundan, sınırda voltajdan ya da aralıklı temastan yanabilir. Ölçülmeden "şarj ediyor" denemez.
Şarj dinamosu sesi nasıl olur?
Rulmandan gelen uğultu ya da serbest kasnaktan gelen cızırtı ve tıkırtı. Kayış gıcırtısı ise çoğunlukla gergi ya da kayışın kendisidir.
Aşırı şarj olur mu?
Regülatör arızasında voltaj yükselir; ampuller patlar, akü ısınır ve şişer, elektronik üniteler zarar görür. Düşük şarj kadar ciddidir.