Kısaca
- Önce akü test edilir, sonra şarj, sonra kaçak akım. Sıra önemlidir.
- Kısa mesafe kullanımı aküyü doldurmaya yetmez; özellikle kışın ve start-stoplu araçta.
- Kaçak akım, araç kilitlenip üniteler uyuduktan sonra ölçülür.
01Belirtiler
- Sabah ya da birkaç gün park sonrası ağır basan ya da hiç basmayan marş
- Marşa basınca tıkırtı sesi, göstergelerin sönmesi
- Start-stopun devreye girmemesi
- Gösterge panelinde düşük akü uyarısı, konfor özelliklerinin kısılması
- Akü kutup başlarında beyaz-yeşil oksitlenme
- Takviyeyle çalışan, birkaç gün sonra yine biten akü
02Olası sebepler
En olası olandan başlayarak sıraladık; sıra aracın motoruna, yaşına ve kullanımına göre değişebilir.
- Sebep01
Akünün yaşlanması
Akü plakaları zamanla kapasite kaybeder. Sıcak iklim aküyü soğuktan daha çok yıpratır; arıza ise ilk soğuk sabahta ortaya çıkar. Bir kez tamamen boşalan akü kalıcı kapasite kaybeder.
Olasılık sırası 1/6 - Sebep02
Kısa mesafe ve yetersiz şarj
Marş büyük akım çeker; birkaç dakikalık sürüş bunu geri koyamaz. Isıtmalı koltuk, rezistans ve farlarla kışın denge eksiye döner.
Olasılık sırası 2/6 - Sebep03
Kaçak akım
Uykuya geçmeyen bir kontrol ünitesi, sonradan takılan cihaz (multimedya, alarm, araç takip, kamera), yanık kalan bagaj ya da torpido lambası aküyü park hâlinde boşaltır.
Olasılık sırası 3/6 - Sebep04
Şarj sistemi
Alternatör yeterli akım üretmiyorsa akü yolda da dolmaz. Ayrıntı: şarj dinamosu arızası.
Olasılık sırası 4/6 - Sebep05
Kutup başı ve şase bağlantıları
Gevşek ya da oksitlenmiş bağlantı hem şarjı hem marşı zayıflatır. Akü dolu olduğu hâlde marş basmaz.
Olasılık sırası 5/6 - Sebep06
Yanlış ya da tanıtılmamış akü
Start-stoplu araca standart akü takılırsa ya da yeni akü tanıtılmazsa akü kısa sürede biter.
Olasılık sırası 6/6
03Sık sorulanlar
Akü neden şişer?
Aşırı şarj (arızalı voltaj regülatörü) ya da aşırı ısı aküde gaz birikmesine yol açar. Şişmiş akü kullanılmaz ve takviye yapılmaz; değiştirilir, şarj sistemi de ölçülür.
Akü neden şarj olmaz?
Derin boşalmış akü şarjı kabul etmeyebilir. Alternatör, kayış ya da bağlantı sorunu da aynı sonucu verir. Akü test cihazı ve şarj ölçümü ayrımı yapar.
04Nasıl teşhis edilir?
- Adım 1Akü test cihazıyla ölçülür: kapasite, iç direnç, şarj durumu. Akünün üretim tarihi kontrol edilir.
- Adım 2Kutup başları ve şase bağlantıları kontrol edilir, temizlenir.
- Adım 3Motor çalışırken ve elektrik tüketicileri açıkken şarj voltajı ve akımı ölçülür.
- Adım 4Araç kilitlenir, kontrol ünitelerinin uykuya geçmesi beklenir, pens ampermetreyle kaçak akım ölçülür.
- Adım 5Kaçak varsa sigortalar üzerindeki voltaj düşümü ölçülerek hangi devreden çekildiği bulunur.
- Adım 6Enerji yönetimi kayıtları okunur; hangi ünitenin aracı uyanık tuttuğu çoğu zaman burada yazar.
05Çözüm
Kapasitesi düşmüş akü, aracın istediği tipte (start-stoplu araçta AGM ya da EFB) yeni aküyle değişir ve araca tanıtılır. Kaçak akımda akımı çeken devre onarılır; sonradan takılan cihazın bağlantısı düzeltilir. Şarj sistemi arızalıysa önce o çözülür, yoksa yeni akü de biter.
Kendiniz yapabilecekleriniz
- Bagaj, torpido ve tavan lambalarının sönük olduğunu kontrol etmek
- Kutup başlarında gevşeklik ve oksit olup olmadığına bakmak
- Araç uzun süre yatacaksa akü şarj cihazı kullanmak
- Sonradan takılan cihazları servise söylemek
Servise bırakılacak işler
- Akü testi, şarj ölçümü
- Kaçak akım tespiti
- Akü değişimi ve tanıtma
06Sürmeye devam edilir mi?
Sürülür, randevu alın
Akü zayıfsa araç çalıştıktan sonra normal gider; sorun bir sonraki çalıştırmadadır. Uzun yoldan önce test ettirmek, mola yerinde kalmaktan ucuzdur.
07Sık sorulan sorular
Araç kaç gün yatarsa akü biter?
Sağlam akü ve normal uyku akımıyla haftalarca dayanmalıdır. Birkaç günde bitiyorsa akü zayıftır ya da kaçak akım vardır.
Aküyü söküp takınca arıza çıkar mı?
Saat, cam otomatikleri ve bazı adaptasyonlar sıfırlanabilir; çoğu kısa sürüşle ya da basit bir işlemle geri gelir. Start-stoplu araçta akü değişimi cihazla tanıtma ister.
Takviyeden sonra ne kadar sürmem gerekir?
Kısa bir tur derin boşalmış aküyü doldurmaz. Akü şarj cihazıyla doldurulmalı ve test edilmelidir.