Kısaca
- EGR valfi ya açık takılır (güçsüzlük, duman, rölanti) ya da kapalı takılır (arıza kaydı, vuruntu eğilimi).
- Dizelde EGR soğutucu içten çatlarsa araç iz bırakmadan su eksiltir.
- Temizlik çoğu zaman işe yarar; kurumu üreten sebep de bulunmalıdır.
01Belirtiler
- Düşük devirde isteksizlik, kalkışta bayılma
- Hızlanırken siyah duman
- Rölantide düzensizlik, soğukta kötü çalışma
- Motor arıza lambası, dizelde yanıp sönen ısıtma bujisi lambası
- EGR akışıyla ilgili arıza kaydı (örneğin P0401)
- İz bırakmadan eksilen soğutma suyu, egzozdan beyaz buhar
02Olası sebepler
En olası olandan başlayarak sıraladık; sıra aracın motoruna, yaşına ve kullanımına göre değişebilir.
- Sebep01
Valfin kurumla takılması
Egzoz kurumu ve emmeden gelen yağ buharı karışarak katran gibi bir tabaka oluşturur. Valf tam kapanamaz ya da tam açamaz. Kısa mesafe ve düşük devir kullanımında hızlanır.
Olasılık sırası 1/5 - Sebep02
EGR kanallarının ve emme manifoldunun daralması
Valf sağlam olsa bile gazın geçtiği kanallar daralmışsa akış yetersiz ölçülür.
Olasılık sırası 2/5 - Sebep03
EGR soğutucu
Soğutucu içten tıkanırsa akış düşer; çatlarsa soğutma suyu egzoza karışır. İkinci durum su eksiltme şikâyetiyle gelir.
Olasılık sırası 3/5 - Sebep04
Valf motoru ve konum sensörü
Elektrikli valfin motoru ya da konum sensörü arızalanır; valf mekanik olarak temiz olsa da kumanda edilemez.
Olasılık sırası 4/5 - Sebep05
Ölçüm tarafı
Hava kütle ölçer ya da fark basınç sensörü yanlış okursa kontrol ünitesi EGR akışını yanlış hesaplar ve sağlam EGR'ye arıza yazar.
Olasılık sırası 5/5
03EGR neleri etkiler?
EGR arızası su eksiltir mi?
Valfin kendisi eksiltmez. EGR soğutucu içten kaçırıyorsa eksiltir ve dışarıda iz bırakmaz. Dizel araçta "su eksiliyor ama kaçak yok" şikâyetinde ilk bakılan yerlerden biridir.
Hararet yaptırır mı?
Soğutucu kaçağı suyu azaltırsa dolaylı olarak evet. Ayrıca soğutucudan sisteme egzoz gazı girerse su köpürür ve taşar.
Yeni dizellerde iki EGR
1.6 ve 2.0 TDI'ın EA288 neslinde düşük basınçlı EGR kullanılır: gaz partikül filtresinden sonra alınıp turbodan önce emmeye verilir. Bu gaz daha temizdir, ama sistemde ek valf ve soğutucu vardır.
04Nasıl teşhis edilir?
- Adım 1Arıza kayıtları ve ortam verileri okunur.
- Adım 2Canlı veriden istenen ve gerçekleşen EGR konumu ile hava kütlesi karşılaştırılır.
- Adım 3Valf aktüatör testiyle açılıp kapatılır; hareketi ve tepkisi izlenir.
- Adım 4Valf ve kanallar sökülerek ya da endoskopla kirlenme açısından kontrol edilir.
- Adım 5Su eksiltme varsa EGR soğutucu basınç altında test edilir.
05Çözüm
Kurumla takılmış valf ve kanallar sökülerek temizlenir, valfin adaptasyonu yapılır. Motoru ya da sensörü arızalı valf değişir. Çatlak soğutucu onarılmaz, değişir.
Partikül filtresini, EGR'yi ya da AdBlue sistemini iptal etmek çözüm değildir: emisyon mevzuatına ve muayeneye aykırıdır, motor yönetimini bozar ve asıl sebebi yerinde bırakır. Bu işi yapmıyoruz, önermiyoruz.
Kendiniz yapabilecekleriniz
- Su seviyesini izlemek
- Aracı arada bir uzun yolda, sabit devirde kullanmak
- Belirtinin kısa mesafe kullanımıyla ilişkisini not etmek
Servise bırakılacak işler
- Akış ve konum ölçümü, aktüatör testi
- Valf, kanal ve manifold temizliği
- Valf ya da soğutucu değişimi, adaptasyon
06Sürmeye devam edilir mi?
Servise kadar sakin sürün
Açık takılan EGR ile araç güçsüz ve dumanlı gider; partikül filtresi daha hızlı dolar. Bu yüzden EGR arızasını ertelemek, yanına bir de filtre masrafı ekler.
Nelere sebep olur?
Emme manifoldunun kurumla dolmasına, partikül filtresinin erken tıkanmasına ve soğutucu kaçağında su eksilmesine.
07Sık sorulan sorular
EGR temizliği kalıcı çözüm mü?
Kurumun sebebi (kısa mesafe kullanımı, sızdıran enjektör, turbo yağı) duruyorsa valf yeniden kirlenir. Temizlik doğru işlemdir, ama sebebi de sorgulanmalıdır.
EGR arızası motora zarar verir mi?
Doğrudan değil. Dolaylı olarak emme sistemini ve filtreyi kirletir; soğutucu kaçağı ise su kaybıyla motoru riske atar.
Benzinli araçta EGR var mı?
Birçok benzinli motorda harici EGR valfi yoktur; aynı etki supap zamanlamasıyla sağlanır. Bazılarında vardır ve benzer biçimde kirlenir.