Kısaca
- Tiz ıslık: balatanın diskte titreşmesi, toz ya da aşınma ikaz teli.
- Hırıltı ve metal sürtünmesi: balata sacı diske değiyor.
- Sabah ilk frenlerde gelen kısa ses, diskteki yüzey pasıdır ve normaldir.
01Belirtiler
- Hafif frende tiz ıslık ya da gıcırtı
- Frene basmadan sürerken gelen, frene basınca kesilen cızırtı (ikaz teli)
- Kalın, sürtünen metal sesi ve pedalda pütürlü his
- Gösterge panelinde balata aşınma uyarısı
- Yağmur ya da yıkama sonrası ilk frenlerde kısa ses
02Olası sebepler
En olası olandan başlayarak sıraladık; sıra aracın motoruna, yaşına ve kullanımına göre değişebilir.
- Sebep01
Balata aşınma ikazı
Birçok balatada, sınıra gelince diske değerek ses çıkaran metal bir dil ya da elektrikli aşınma sensörü vardır. Ses, "değişim zamanı" demektir.
Olasılık sırası 1/6 - Sebep02
Biten balata
Sürtünme malzemesi tükenince balatanın çelik sırtı diske sürter. Disk çizilir, fren kuvveti düşer.
Olasılık sırası 2/6 - Sebep03
Camlaşma
Aşırı ısınan balata ve disk yüzeyi parlaklaşır, sertleşir. Tiz ses yapar ve frenleme zayıflar.
Olasılık sırası 3/6 - Sebep04
Balata titreşimi
Balata, kaliper içinde yüksek frekansta titreşir. Eksik ya da yıpranmış susturucu sac, yağlanmamış temas noktaları ve bazı balata bileşimleri buna yatkındır.
Olasılık sırası 4/6 - Sebep05
Toz, pas ve yabancı madde
Disk ile balata arasına giren taş ya da biriken fren tozu ses yapar. Disk kenarında oluşan pas dudağı da balataya sürter.
Olasılık sırası 5/6 - Sebep06
Kaliper ve pimler
Sıkışan pim balatayı eğik bastırır; düzensiz aşınma ve ses olur.
Olasılık sırası 6/6
03Nasıl teşhis edilir?
- Adım 1Ses yol testinde dinlenir: hafif frende mi, sert frende mi, frensiz mi?
- Adım 2Tekerlekler sökülür; balata kalınlığı iç ve dış balatada ayrı ayrı ölçülür.
- Adım 3Disk yüzeyi, kenar dudağı ve kalınlığı kontrol edilir.
- Adım 4Kaliper pimleri, piston ve susturucu saclar kontrol edilir.
- Adım 5Arka kampanalı sistemlerde kampana açılarak toz ve pabuç durumu incelenir.
04Çözüm
Bitmiş balata değişir; disk çizildiyse ya da kalınlığı sınırın altındaysa diskle birlikte. Titreşim kaynaklı seste balata temas noktaları temizlenip uygun macunla yağlanır, susturucu saclar yenilenir, pimler bakımdan geçer. Balata yüzeyine ya da diske yağ, sprey ve benzeri hiçbir şey sıkılmaz.
Kendiniz yapabilecekleriniz
- Jant aralığından dış balatanın kalınlığına bakmak (iç balata görünmez)
- Sesin türünü ve ne zaman geldiğini not etmek
- Diske ve balataya hiçbir yağlayıcı sıkmamak
Servise bırakılacak işler
- Balata ve disk ölçümü
- Balata, disk değişimi
- Kaliper bakımı ve temas noktalarının yağlanması
05Sürmeye devam edilir mi?
Servise kadar sakin sürünMetal sesi varsa ertelemeyin
Islıkla araç güvenle sürülür. Metal sürtünme sesiyle sürülmez: balatasız kalan piston yuvasından çıkabilir, fren hidroliği boşalır.
06Sık sorulan sorular
Yeni balata taktırdım, ses yapıyor. Normal mi?
İlk kilometrelerde balata diske alışırken hafif ses olabilir. Sürüyorsa montajdaki temas noktaları, susturucu saclar ya da balata-disk uyumu kontrol edilmeli.
Frende ıslık sesi tehlikeli mi?
Tek başına değil. Ama aşınma ikazından da geliyor olabilir; balata kalınlığını kontrol ettirmeden emin olunmaz.
Geri giderken frende ses geliyor, neden?
Balata geri yönde farklı oturur; hafif ses sık görülür. Yüksek ve sürekli ses, pim ve sac kontrolü ister.