Kısaca
- Yumuşak pedal: sistemde hava ya da nemlenmiş, kaynamış hidrolik.
- Basılı tutunca inen pedal: ana merkez iç kaçağı ya da dış kaçak.
- Bu belirtide "dikkatli giderim" seçeneği yoktur.
01Belirtiler
- Pedalın süngerimsi olması, her zamankinden derine inmesi
- Sabit basınçla basılı tutunca pedalın yavaşça dibe gitmesi
- Pedalı pompalayınca sertleşmesi
- Kırmızı fren uyarı lambası, hidrolik seviye uyarısı
- Tekerlek içinde ya da aracın altında yağlı ıslaklık
- Uzun inişte pedalın giderek uzaması (hidrolik kaynaması)
02Olası sebepler
En olası olandan başlayarak sıraladık; sıra aracın motoruna, yaşına ve kullanımına göre değişebilir.
- Sebep01
Hidrolik kaçağı
Fren hortumu, boru bağlantısı, kaliper keçesi ya da arka tekerlek silindiri sızdırır. Depodaki seviye düşer; devreye hava girer.
Olasılık sırası 1/6 - Sebep02
Sistemde hava
Hava sıkışır, hidrolik sıkışmaz. Yanlış yapılmış hava alma ya da seviyenin çok düşmesi sonrası pedal süngerleşir.
Olasılık sırası 2/6 - Sebep03
Ana merkez iç kaçağı
Ana merkez keçeleri yıpranınca basınç pistonun arkasına kaçar. Dışarıda kaçak görünmez, pedal basılı tutunca iner.
Olasılık sırası 3/6 - Sebep04
Nemlenmiş hidrolik
Fren hidroliği havadan nem çeker; nemli hidroliğin kaynama noktası düşer. Sıcak frenlerde kaynar, buhar kabarcığı oluşur ve pedal boşalır. Üretici bu yüzden hidroliğin belirli aralıkla değişmesini ister.
Olasılık sırası 4/6 - Sebep05
Şişen fren hortumu
Yaşlanan lastik hortum basınç altında genişler; pedal kursu uzar.
Olasılık sırası 5/6 - Sebep06
Aşırı aşınmış balata ya da arka fren ayarı
Piston uzun yol kat etmek zorunda kalır; pedal kursu uzar ama süngerleşmez.
Olasılık sırası 6/6
03Yolda pedal boşalırsa
- Pedalı hızlı ve tekrar tekrar pompalayın; kalan basıncı toplayabilirsiniz.
- Vites küçültün; motor freni aracı yavaşlatır. Otomatik araçta manuel moda geçin.
- El frenini kademeli olarak kullanın. Elektrikli park freninde düğmeyi çekili tutmak acil fren işlevi görür.
- Dörtlüleri yakın, kornayı kullanın, aracı güvenli bir alana yönlendirin.
- Durduktan sonra aracı yeniden sürmeyin.
04Nasıl teşhis edilir?
- Adım 1Hidrolik seviyesi ve rengi kontrol edilir; nem oranı ya da kaynama noktası ölçülür.
- Adım 2Dört tekerlek, hortumlar, borular ve ana merkez çevresi kaçak açısından aranır.
- Adım 3Motor çalışırken ve dururken pedal testi yapılır: basılı tutulan pedal iniyor mu?
- Adım 4Balata, disk ve arka fren ayarı kontrol edilir.
- Adım 5Kaçak yoksa ana merkez ve ABS ünitesi tarafı değerlendirilir.
05Çözüm
Kaçıran parça (hortum, boru, kaliper, silindir, ana merkez) değişir. Sistem yeni ve doğru standartta hidrolikle doldurulur, havası üreticinin sırasına göre alınır; ABS'li araçlarda bu iş teşhis cihazıyla ünitenin de havası alınarak yapılır. Teslimden önce pedal sertliği ve fren testi kontrol edilir.
Hidroliğin ne zaman değişeceği bakım rehberimizde: Fren hidroliği kaç yılda bir değişir?
Kendiniz yapabilecekleriniz
- Hidrolik deposundaki seviyeye bakmak (MIN-MAX)
- Tekerlek içlerinde ve yerde ıslaklık aramak
- Aracı sürmemek
Servise bırakılacak işler
- Kaçak tespiti ve pedal testi
- Arızalı parçanın değişimi
- Hidrolik değişimi ve hava alma
06Sürmeye devam edilir mi?
Durun, çektirin
Hayır. Yumuşak ya da inen fren pedalıyla araç sürülmez, servise bile. Hidrolik eklemek sorunu çözmez; seviye düştüyse bir yerden kaçıyordur. Aracı çektirin.
07Sık sorulan sorular
Hidrolik seviyesi düşük, eklesem yeter mi?
Seviye iki sebeple düşer: balatalar aşındıkça (normal, yavaş) ya da kaçakla (anormal). Ani düşüş kaçaktır; ekleyip sürmek güvenli değildir.
Motor çalışmıyorken pedal sert, çalışınca yumuşuyor. Arıza mı?
Hayır, bu normaldir. Motor çalışınca fren servosu devreye girer ve pedal hafifler. Arıza, çalışırken pedalın süngerimsi olması ya da inmesidir.
Fren hidroliği değişmezse ne olur?
Nem oranı artar, kaynama noktası düşer; zorlandığında pedal boşalabilir. Ayrıca nem, sistemin içinde korozyon yapar.