Kısaca
- Tipik belirti: EPC ışığı, gaz tepkisinde gecikme ve yüksek ya da dalgalı rölanti.
- Çoğu zaman sorun kirlenmedir; temizlik ve adaptasyon çözer.
- Konum sensörü ya da motoru arızalandıysa kelebek gövdesi değişir.
01Belirtiler
- EPC ışığı, bazen motor arıza lambasıyla birlikte
- Gaza basınca gecikmeli ya da kesik tepki
- Rölantinin yüksek kalması ya da dalgalanması
- Motorun sınırlı devirde, güçsüz çalışması (acil çalışma)
- Dururken motorun stop etmesi
02Olası sebepler
En olası olandan başlayarak sıraladık; sıra aracın motoruna, yaşına ve kullanımına göre değişebilir.
- Sebep01
Kurum ve yağ birikimi
Karter havalandırmasından gelen yağ buharı ve EGR kurumu kelebek kenarında birikir. Kelebek tam kapanamaz ya da takılır.
Olasılık sırası 1/6 - Sebep02
Adaptasyonun silinmesi
Akü sökülmesi ya da kelebek temizliğinden sonra kontrol ünitesi kelebeğin sınır konumlarını yeniden öğrenmelidir. Öğrenmediyse rölanti bozulur.
Olasılık sırası 2/6 - Sebep03
Konum sensörleri
Kelebek gövdesindeki iki sensörün değerleri birbirini tutmazsa kontrol ünitesi güvenlik gereği gücü sınırlar.
Olasılık sırası 3/6 - Sebep04
Kelebek motoru ve dişlileri
Plastik dişliler aşınır ya da motor zayıflar; kelebek istenen konuma zamanında gelemez.
Olasılık sırası 4/6 - Sebep05
Soket ve tesisat
Soket pimlerindeki gevşeklik ya da oksitlenme aralıklı arıza yapar. Kasiste ya da titreşimde yanıp sönen EPC bunu düşündürür.
Olasılık sırası 5/6 - Sebep06
Gaz pedalı sensörü
Sorun kelebekte değil, pedaldaki konum sensöründe de olabilir. Belirti benzerdir, arıza kaydı farklıdır.
Olasılık sırası 6/6
03Dizelde gaz kelebeği
Dizel motor gücü kelebekle ayarlamaz, ama çoğu dizelde bir emme kelebeği vardır: motoru sarsıntısız durdurmak, EGR akışını ve partikül filtresi rejenerasyonunu desteklemek için. Kurumla sıkışırsa motor stop ederken sarsılır, EGR ve rejenerasyon kayıtları oluşur.
04Nasıl teşhis edilir?
- Adım 1Arıza kayıtları okunur; kaydın kelebek gövdesine mi, pedala mı ait olduğu ayrılır.
- Adım 2Canlı veriden iki konum sensörünün değerleri ve istenen-gerçekleşen kelebek açısı izlenir.
- Adım 3Kelebek gözle kontrol edilir, kirlenme değerlendirilir.
- Adım 4Soket ve tesisat kontrol edilir, kablo oynatılarak aralıklı kesinti aranır.
- Adım 5Temizlikten sonra adaptasyon yapılır ve değerler yeniden kontrol edilir.
05Çözüm
Kirlenme varsa kelebek sökülerek uygun temizleyiciyle temizlenir, ardından cihazla adaptasyonu yapılır. Sensör ya da motor arızasında kelebek gövdesi komple değişir, çünkü bu parçalar gövdeden ayrı gelmez. Kelebek çabuk kirleniyorsa asıl sebep (karter havalandırması, EGR) ayrıca çözülür.
Kendiniz yapabilecekleriniz
- EPC ışığının ne zaman yandığını not etmek: kasis, yağmur, soğuk çalıştırma
- Aküye yakın zamanda müdahale edildiyse söylemek
- Kelebeği araç üstünde, kontak açıkken parmakla zorlamamak
Servise bırakılacak işler
- Sensör değerlerinin karşılaştırılması
- Temizlik ve adaptasyon
- Kelebek gövdesi ya da pedal sensörü değişimi
06Sürmeye devam edilir mi?
Servise kadar sakin sürün
Acil çalışma modunda araç yürür ama gücü ve devri sınırlıdır. Kavşaklarda ve sollamada bunu hesaba katın.
Yolda bırakır mı?
Genellikle sınırlı güçle gidersiniz. Kelebek tamamen takılırsa motor stop edebilir.
Motora zarar verir mi?
Doğrudan vermez. Ama dalgalı rölanti ve yanlış karışımla uzun süre kullanmak bujileri ve katalizörü yorar.
07Sık sorulan sorular
Gaz kelebeği temizliğini kendim yapabilir miyim?
Sökülmüş kelebekte temizlik zor değildir, ama elektronik kelebeği elle zorlamak dişlilerini bozar ve işten sonra adaptasyon gerekir. Cihazınız yoksa serviste yaptırın.
Kelebek temizlendi, rölanti daha kötü oldu. Neden?
Adaptasyon yapılmamıştır. Kontrol ünitesi eski, kirli kelebeğe göre öğrendiği değerlerle çalışmaya devam ediyor.
EPC yanıyor, illa gaz kelebeği mi?
Hayır. EPC, motor gücünü yöneten elektronik sistemin genel uyarısıdır. Fren lambası müşürü, bobin ve basınç sensörleri de yakar.